WebEmpower

Веб-достапност и социјална инклузија во Северна Македонија

Пионерска иницијатива насочена кон подобрување на дигиталната достапност и социјалната инклузија за лицата со попреченост и другите ранливи групи. Проектот го спроведува Факултетот за компјутерски науки и инженерство (ФИНКИ), Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје , во соработка со експертите за достапност Белетрина од Словенија, кои имаат повеќе од 12 години искуство во оваа област.

Како прва академска институција во Северна Македонија што активно предводи структурирана, повеќестепена програма за дигитална достапност, ФИНКИ поставува репер за инклузивна дигитална трансформација во регионот. Преку обука, повеќестепена евалуација и подигање на свеста, проектот има за цел да создаде поинклузивен дигитален пејзаж во Северна Македонија, особено во јавниот сектор. Тој активно ги вклучува веб-администраторите, студентите, академскиот кадар и лицата со попреченост во структуриран процес за подобрување на дигиталната инклузија врз основа на меѓународните стандарди за достапност.

WebEmpower постави важни темели за вклучување на дигиталната достапност во Северна Македонија. Со комбинирање на едукацијата, повеќестепената евалуација и соработката со повеќе засегнати страни, проектот ја унапредува визијата за општество во кое дигиталните простори се отворени, инклузивни и достапни за сите.

WebEmpower е поддржан од Центарот за меѓународна соработка и развој (ЦМСР) и Словенија Еид (Slovenia Aid).

КЛУЧНИ АКТИВНОСТИ

Обука на кадарот на ФИНКИ

Проектот започна со таргетирани сесии за градење капацитети за професори, истражувачи и асистенти на ФИНКИ. Сесиите обезбедија темелно воведување во принципите за веб-достапност, упатствата WCAG 2.1 и барањата за усогласеност. Целта беше да се интегрира достапноста во академските работни процеси и да се подготви наставниот кадар за менторирање на студентите за практики за достапност, особено за проценките на Ниво 2.

Студентска обука за веб-достапност

Студентите на ФИНКИ учествуваат во специјално дизајниран модул за обука што ги опфаќа основите на дигиталната достапност, техниките за евалуација и најдобрите практики. Обуката, која ја спроведуваат предавачи од ФИНКИ, ја комбинираше теоријата со практични вежби. Оваа образовна компонента осигурува дека студентите стекнуваат знаење од реалниот свет, кое подоцна можат да го применат во нивните професионални средини или за време на практикантска работа – со што се шири свеста и се гради национален капацитет за инклузивен дигитален развој.

Тристепена евалуација на веб-страниците на јавниот сектор

WebEmpower применува структурирана методологија во три нивоа за да ја процени достапноста на веб-страниците на јавниот сектор во Северна Македонија:
Ниво 1 – Самоевалуација од страна на веб-администратори: Администраторите на веб-страниците од јавниот сектор пополнуваат структуриран прашалник за самоевалуација за да ги идентификуваат основните предности и слабости на достапноста. Ова промовира внатрешна рефлексија и служи како почетна точка за подобрување.
Ниво 2 – Евалуација од страна на студенти на ФИНКИ: Обучените студенти спроведуваат технички евалуации на 100 јавни веб-страници користејќи поедноставен сет алатки, инспириран од WCAG 2.1 и моделот на прашалникот Anysurfer. Ова им дава практично искуство на студентите додека генерира податоци за пречките во достапноста, врз основа на кои може да се преземат мерки.
Ниво 3 – Детална анализа од експерти и корисници со попреченост: Група експерти за достапност и корисници со визуелни, слушни, когнитивни и моторни оштетувања спроведуваат темелни евалуации на 20 избрани веб-страници. Оваа инклузивна методологија, водена од корисниците, ги одразува реалните сценарија на употреба и резултира со конкретни препораки.

Дигитален прирачник за достапност на мајчин јазик

Еден од клучните резултати на проектот е Дигиталниот прирачник за веб-достапност, развиен од Белетрина и адаптиран од ФИНКИ. Прирачникот ќе понуди концизни упатства за дизајнирање, евалуација и одржување на достапна дигитална содржина и платформи, врз основа на кои може да се преземат мерки. Тој ќе биде усогласен со стандардите WCAG 2.1 и прилагоден на потребите на јавните институции, програмерите и ИКТ професионалците во Северна Македонија. Ќе биде достапен во дигитален формат и на мајчин македонски јазик.

Преку WebEmpower, ФИНКИ се позиционира како предводник во областа на дигиталната достапност во Северна Македонија, не само со вклучување во техничка евалуација, туку и со тоа што:

  • Го обучува сопствениот академски кадар – професори, истражувачи и асистенти – за стандардите за дигитална достапност (на пр., WCAG 2.1);
  • Ја интегрира достапноста во својата образовна понуда, особено во рамките на наставните програми за ИКТ и инженерство;
  • Ја едуцира следната генерација на програмери и дигитални професионалци свесни за достапноста;
  • Создава национална платформа за соработка помеѓу јавните институции, организациите на лица со попреченост и технолошкиот сектор.

 

Овој стратешки пристап ја обезбедува одржливоста на иницијативата и овозможува влијание во реалниот свет надвор од опсегот на самиот проект.

Придобивки од пристапот на WebEmpower

  • Структурирана методологија за идентификување и адресирање на празнините во достапноста;
  • Вклучување на студентите, опремувајќи ја следната генерација на ИКТ професионалци со практично знаење за достапност;
  • Активно учество на лица со попреченост, осигурувајќи дека повратните информации ги одразуваат искуствата на корисниците од реалниот живот;
  • Развој на факултетот, интегрирање на достапноста во рамките на наставата и истражувањето;
  • Модел кој може да се скалира и е погоден за регионална репликација;
  • Зајакната меѓусекторска соработка за долгорочно влијание.